Những người phụ nữ ngoại quốc đang sinh sống tại Hàn Quốc phải đối mặt với nguy cơ trở thành nạn nhân của nhiều loại tội phạm, từ bạo lực tình dục đến bạo lực gia đình. Tuy nhiên, rào cản ngôn ngữ, nỗi lo về tình trạng cư trú cùng sự thiếu hụt thông tin khiến không ít người vẫn đứng ngoài các cơ chế bảo vệ. Dù hệ thống hỗ trợ đã được thiết lập, một “khoảng trống hỗ trợ” vẫn tồn tại khi chính sách chưa thực sự chạm tới người cần giúp đỡ.

Theo một nghiên cứu công bố năm 2022 trên tạp chí về xã hội đa văn hóa của Viện Nghiên cứu Phụ nữ Châu Á (Đại học Nữ sinh Sookmyung), trong khảo sát 410 nữ du học sinh nước ngoài, có tới 47,3% cho biết từng trải qua bạo lực tình dục trong thời gian sinh sống tại Hàn Quốc. Không ít nạn nhân không chỉ chịu tổn thương thể chất mà còn xuất hiện các triệu chứng trầm cảm sau vụ việc. Tuy nhiên, 71% trong số họ cho biết không nhận được bất kỳ hỗ trợ nào từ hệ thống chính thức, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa trải nghiệm thực tế và khả năng tiếp cận các cơ chế bảo vệ.

Thực tế, việc nhiều vụ bạo lực tình dục không được trình báo bắt nguồn từ hàng loạt rào cản đan xen. Trước hết, không ít người thiếu thông tin về quy trình tố cáo. Bên cạnh đó, hạn chế trong giao tiếp tiếng Hàn khiến họ e ngại khi phải trình bày sự việc hoặc đưa ra lời khai. Đáng chú ý, nỗi lo “lên tiếng có thể ảnh hưởng đến tư cách cư trú”, cùng nguy cơ bị cô lập khỏi gia đình hoặc cộng đồng, càng khiến nhiều nạn nhân lựa chọn im lặng.

Bạo lực gia đình cũng là vấn đề đáng báo động. Các khảo sát cho thấy khoảng 19% phụ nữ từng trải qua bạo lực từ bạn đời, bao gồm thể chất, tinh thần và cả kinh tế. Đáng chú ý, phụ nữ di cư theo diện kết hôn được xem là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Khi tình trạng cư trú phụ thuộc vào người chồng, sự đổ vỡ hôn nhân có thể kéo theo nguy cơ mất chỗ dựa sinh sống tại Hàn Quốc.

Trong thời gian dài, bạo lực gia đình thường bị coi là “chuyện riêng trong nhà”, khiến việc tìm kiếm sự trợ giúp từ bên ngoài gặp nhiều trở ngại. Với phụ nữ nước ngoài, rào cản này còn chồng thêm khó khăn về thông tin pháp lý, bất ổn chỗ ở và sự cô lập xã hội. Trên thực tế, không ít người dù muốn cầu cứu vẫn không biết phải liên hệ với cơ quan nào, hoặc không rõ sẽ được bảo vệ ra sao sau khi trình báo, từ đó đành từ bỏ ý định.

Theo các chuyên gia, bảo vệ nạn nhân là người nước ngoài không chỉ dừng lại ở việc tăng cường trừng phạt, mà cốt lõi nằm ở việc xây dựng một hệ thống hỗ trợ dễ tiếp cận. Nếu nạn nhân không biết đến hoặc khó sử dụng các chính sách hiện có, hiệu quả bảo vệ trên thực tế sẽ rất hạn chế.

Hiện tại, Hàn Quốc đã vận hành nhiều kênh hỗ trợ công dành cho nạn nhân bạo lực, bao gồm cả người nước ngoài. Đường dây nóng 1366 cung cấp tư vấn 24/7 và kết nối hỗ trợ khẩn cấp cho các trường hợp bạo lực gia đình, bạo lực tình dục, theo dõi quấy rối và bạo lực trong quan hệ hẹn hò. Trong tình huống khẩn cấp, nạn nhân có thể gọi 112 để nhận hỗ trợ ngay từ cảnh sát. Trung tâm Danuri (1577-1366) cung cấp dịch vụ tư vấn bằng 13 ngôn ngữ cho phụ nữ di cư và kết hôn quốc tế. Ngoài ra, các vấn đề về quấy rối tình dục tại nơi làm việc có thể được tư vấn qua Tổng đài khách hàng của Bộ Lao động (1350).

Về pháp lý, các quy định được áp dụng bình đẳng giữa người Hàn Quốc và người nước ngoài. Bạo lực tình dục và bạo lực gia đình đều là hành vi bị xử lý hình sự theo luật định. Trong trường hợp người gây hại là người nước ngoài, họ còn có thể bị xem xét lại tư cách cư trú hoặc đối mặt với nguy cơ trục xuất.

Các chuyên gia cho rằng, điều cấp thiết hiện nay là tạo dựng môi trường để việc trình báo trở nên dễ dàng hơn. Tăng cường truyền thông đa ngôn ngữ, mở rộng hỗ trợ phiên dịch, giảm bớt lo ngại về bất lợi cư trú và cải thiện khả năng tiếp cận các cơ sở bảo vệ cần được triển khai đồng bộ. Chỉ khi đó, phụ nữ nước ngoài mới không còn phải đơn độc đối mặt với rủi ro bên ngoài hệ thống bảo vệ.

Xem thêm bài viết >