कोरियामा काम गर्ने विदेशी कामदारहरूको संख्या लगातार बढ्दै जाँदा श्रम कानुन र कामदार अधिकारबारे चासो पनि बढिरहेको छ। तर भाषा अवरोध र जानकारीको कमीका कारण तलब नपाउने, अनुचित सम्झौता, लामो समय काम गराउने जस्ता समस्या अझै देखिन्छन्। विशेषज्ञहरू भन्छन्, “विदेशी कामदारहरू पनि कोरियाली कामदार सरह श्रम सम्बन्धी कानुनद्वारा पूर्ण रूपमा सुरक्षित हुन्छन्,” त्यसैले आधारभूत अधिकार पहिले नै बुझ्न आवश्यक छ।

सबैभन्दा पहिले न्यूनतम तलब र काम गर्ने समय जाँच गर्नुपर्छ। कोरियामा राष्ट्रियता जे भए पनि सबै कामदारलाई कानुनी न्यूनतम तलब लागू हुन्छ। रोजगारदाताले न्यूनतम तलबभन्दा कम तलब दिने सम्झौता गरे पनि त्यो कानुनी रूपमा मान्य नहुन सक्छ। न्यूनतम तलबको जानकारी Minimum Wage Committee मा हेर्न सकिन्छ।

श्रम कानुनअनुसार दैनिक काम गर्ने समय ८ घण्टा र साप्ताहिक ४० घण्टा हो। रोजगारदाता र कामदारबीच सहमति भएमा अतिरिक्त कामसहित अधिकतम ५२ घण्टासम्म काम गर्न सकिन्छ। अतिरिक्त, रात्री (राति १० बजेदेखि बिहान ६ बजेसम्म) वा बिदाको कामका लागि सामान्य तलबको कम्तीमा ५०% थप भुक्तानी गर्नुपर्छ।

काम सम्झौता जाँच अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। सम्झौतामा तलब, काम गर्ने समय, कामको विवरण, विश्राम समय, बिदा, र सम्झौता अवधि स्पष्ट रूपमा लेखिएको हुनुपर्छ। कामदारले सम्झौताको प्रतिलिपि अनिवार्य रूपमा राख्नुपर्छ। विशेषगरी विदेशी कामदारहरूको हकमा आवास शुल्क, खाना खर्च, बिजुली/पानी जस्ता खर्च तलबबाट काटिने भएकाले कटौती विवरण ध्यानपूर्वक जाँच गर्नुपर्छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, सम्झौता राम्ररी नबुझाई हस्ताक्षर गर्न दबाब दिनु वा कम्पनीले राहदानी वा विदेशी दर्ता कार्ड (ARC) जफत गर्न खोज्नु जोखिमपूर्ण हुन्छ। राहदानी र ARC कामदार आफैंसँग राख्नु पर्ने मूल नियम हो।

तलब नपाउने समस्या विदेशी कामदारहरूले सबैभन्दा धेरै भोग्ने समस्या हो। तलब नपाएको वा अवकाश भत्ता, अतिरिक्त काम भत्ता, बिदा भत्ता नपाएको अवस्थामा श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयमा उजुरी गर्न सकिन्छ। यसका लागि काम सम्झौता, तलब विवरण, बैंक स्टेटमेन्ट, कामको रेकर्ड, सन्देश आदि प्रमाणका रूपमा राख्नु उपयोगी हुन्छ।

श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयको ग्राहक सहायता केन्द्र (1350) ले विदेशी भाषामा पनि परामर्श सेवा प्रदान गर्छ। विस्तृत जानकारी Ministry of Employment and Labor मा उपलब्ध छ। कानुनी व्याख्या Easy-to-find Legal Information मार्फत हेर्न सकिन्छ।

कार्यस्थल दुर्घटना र कार्यस्थलमा हुने दुर्व्यवहार विरुद्धको सुरक्षा पनि कोरियाली कामदार सरह लागू हुन्छ। काम गर्दा दुर्घटना भएमा औद्योगिक दुर्घटना क्षतिपूर्ति (industrial accident compensation) का लागि आवेदन दिन सकिन्छ। साथै गालीगलौज, हिंसा वा यौन उत्पीडन भएमा पनि उजुरी र सुरक्षा प्राप्त गर्न सकिन्छ।

विशेषज्ञहरू भन्छन्, “विदेशी कामदारका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा आफ्नो अधिकार स्पष्ट रूपमा बुझ्नु हो,” र समस्या आएमा एक्लै समाधान गर्ने प्रयास गर्नुको सट्टा श्रम कार्यालय वा विदेशी कामदार सहायता संस्थाको सहयोग लिनु उपयुक्त हुन्छ।

अरू लेखहरू हेर्नुहोस् >