Luật lao động Hàn Quốc: Những điều người nước ngoài cần biết
Khi số lượng người lao động nước ngoài tại Hàn Quốc ngày càng tăng, những vấn đề liên quan đến luật lao động và quyền lợi tại nơi làm việc cũng được quan tâm nhiều hơn. Thế nhưng trên thực tế, rào cản ngôn ngữ và việc thiếu thông tin vẫn khiến không ít lao động nước ngoài rơi vào tình trạng bị nợ lương, ký hợp đồng bất lợi hoặc phải làm việc quá thời gian quy định. Dù đến từ quốc gia nào, một khi làm việc tại Hàn Quốc, người lao động đều có quyền được pháp luật bảo vệ. Điều này có nghĩa là lao động nước ngoài cũng được áp dụng các quy định cơ bản về lương, thời gian làm việc, hợp đồng, nghỉ ngơi và an toàn lao động giống như người lao động Hàn Quốc. Vì vậy, trước khi bắt đầu một công việc, việc hiểu rõ quyền của mình không chỉ là điều cần thiết, mà còn là cách để tự bảo vệ bản thân trước những rủi ro có thể xảy ra.
Trước hết, người lao động cần kiểm tra kỹ mức lương và thời gian làm việc. Tại Hàn Quốc, lương tối thiểu được áp dụng cho mọi người lao động, không phân biệt quốc tịch. Nếu chủ sử dụng lao động đưa ra mức lương thấp hơn quy định, thỏa thuận đó có thể không được công nhận về mặt pháp lý. Mức lương tối thiểu được công bố hằng năm và người lao động có thể kiểm tra thông tin này thông qua Ủy ban Lương tối thiểu Hàn Quốc.
Thời gian làm việc cũng là vấn đề không nên xem nhẹ. Theo Luật Tiêu chuẩn Lao động Hàn Quốc, thời gian làm việc tiêu chuẩn là 8 tiếng một ngày và 40 tiếng một tuần. Trong trường hợp có thỏa thuận giữa hai bên, người lao động có thể làm thêm giờ, nhưng tổng thời gian làm việc không được vượt quá 52 tiếng một tuần. Nếu làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm từ 10 giờ tối đến 6 giờ sáng hôm sau, hoặc làm việc vào ngày nghỉ, người lao động phải được trả thêm ít nhất 50% so với mức lương thông thường. Bên cạnh tiền lương, hợp đồng lao động là giấy tờ mà người lao động nhất định phải đọc kỹ trước khi ký. Trong hợp đồng cần ghi rõ mức lương, thời gian làm việc, nội dung công việc, giờ nghỉ, ngày nghỉ và thời hạn làm việc. Người lao động nên yêu cầu nhận một bản sao hợp đồng và tự giữ lại để làm căn cứ khi cần thiết. Đặc biệt, với lao động nước ngoài, các khoản như tiền ký túc xá, tiền ăn, điện nước hoặc chi phí sinh hoạt đôi khi được trừ trực tiếp vào lương. Vì vậy, trước khi ký, cần xem rõ từng khoản bị khấu trừ và số tiền cụ thể là bao nhiêu.
Người lao động cũng cần cẩn trọng trong những tình huống tưởng như nhỏ nhưng có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của mình. Nếu công ty yêu cầu ký hợp đồng khi chưa giải thích đầy đủ nội dung, hoặc muốn giữ bản gốc hộ chiếu, thẻ đăng ký người nước ngoài, người lao động nên đặc biệt lưu ý. Về nguyên tắc, hộ chiếu và thẻ đăng ký người nước ngoài là giấy tờ cá nhân quan trọng và phải do chính người lao động tự giữ. Một trong những vấn đề khiến nhiều lao động nước ngoài mệt mỏi nhất là bị nợ lương. Có người làm đủ giờ nhưng không được trả lương đúng hạn, có người nghỉ việc rồi vẫn chưa nhận được trợ cấp thôi việc, tiền làm thêm giờ hoặc tiền làm vào ngày nghỉ. Trong những trường hợp như vậy, người lao động có thể gửi đơn khiếu nại đến Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc. Hợp đồng lao động, bảng lương, lịch sử chuyển khoản, ghi chép giờ làm việc, tin nhắn trao đổi với công ty đều có thể trở thành bằng chứng quan trọng để bảo vệ quyền lợi của mình.
Khi cần được tư vấn, người lao động có thể liên hệ Trung tâm tư vấn khách hàng của Bộ Việc làm và Lao động qua số 1350. Tổng đài này có hỗ trợ tư vấn bằng tiếng nước ngoài. Ngoài ra, người lao động cũng có thể tìm hiểu thêm thông tin qua Bộ Việc làm và Lao động hoặc trang “Thông tin pháp luật đời sống dễ hiểu” để nắm rõ hơn các quy định liên quan. Không chỉ trong vấn đề tiền lương hay hợp đồng, lao động nước ngoài cũng được bảo vệ khi gặp tai nạn lao động hoặc bị đối xử bất công tại nơi làm việc. Nếu bị tai nạn trong quá trình làm việc, người lao động có thể đăng ký nhận bồi thường tai nạn lao động. Nếu bị lăng mạ, hành hung, quấy rối tình dục hoặc bắt nạt tại nơi làm việc, người lao động cũng có quyền tố cáo và yêu cầu được bảo vệ theo quy định của pháp luật.
Với nhiều lao động nước ngoài, làm việc xa quê không chỉ là chuyện mưu sinh mà còn là hành trình chịu vô vàn áp lực: khác biệt ngôn ngữ, môi trường mới, nỗi lo visa, thu nhập và gia đình ở phía sau. Chính vì vậy, khi gặp vấn đề tại nơi làm việc, người lao động không nên im lặng hoặc cố gắng chịu đựng một mình. Việc tìm đến Bộ Việc làm và Lao động, các trung tâm hỗ trợ lao động nước ngoài hoặc những cơ quan tư vấn đáng tin cậy là cách cần thiết để bảo vệ bản thân.
Hiểu luật không khiến người lao động trở nên đối đầu với công ty. Ngược lại, đó là nền tảng để làm việc an toàn, rõ ràng và công bằng hơn. Khi biết mình có quyền gì, người lao động sẽ bớt sợ hãi hơn trước những tình huống bất lợi, và có thêm sức mạnh để lên tiếng khi quyền lợi chính đáng của mình bị xâm phạm.