설날Seollal – Tết Nguyên đán Hàn Quốc và những nét văn hóa đặc sắc
Đối với những người sinh sống tại Hàn Quốc hoặc từng biết đến văn hóa Hàn Quốc, thì không khó để nhận ra rằng lời chúc “새해 복 많이 받으세요 - Chúc mừng năm mới” được nghe tới tận hai lần vào mỗi năm. Đó là vào ngày Tết Dương lịch 1/1 (New Year’s Day) và Tết Nguyên đán theo âm lịch (Seollal). Dù được viết là “Seolnal”, cách phát âm thực tế gần với “Seollal”. Do dựa trên lịch âm, Tết Nguyên đán thay đổi theo từng năm và thường rơi vào tháng 1 hoặc tháng 2. Năm 2026, mùng 1 tết âm lịch của Hàn Quốc là ngày 17/2, với kỳ nghỉ chính thức kéo dài ba ngày từ 16 đến 18/2.
Tết âm lịch được tổ chức tại nhiều quốc gia châu Á, nhưng Tết Nguyên đán ở Hàn Quốc lại mang những phong tục đặc trưng cùng một bức tranh đời sống rất riêng. Khi kỳ nghỉ bắt đầu, hàng triệu người lên đường trở về quê để đoàn tụ cùng gia đình. Vé xe buýt, tàu hỏa và máy bay trong thời gian này thường nhanh chóng cháy hàng hoặc liên tục tăng giá mạnh. Dòng người di chuyển quy mô lớn vào dịp tết được ví như “cuộc đại di cư toàn quốc”, trở thành hình ảnh tiêu biểu mỗi dịp tết đến tại Hàn.
Nghi lễ quan trọng nhất vào sáng mùng một là sebae – nghi thức cúi lạy đầu năm. Con cháu hoặc người trẻ tuổi thực hiện nghi thức này trước người lớn, gửi lời chúc sức khỏe và hạnh phúc. Để đáp lại, người lớn cũng sẽ trao những lời chúc tốt lành cùng tiền mừng tuổi. Trong không khí sum họp ngày Tết, những câu nói nửa đùa nửa thật như “năm nay nhớ kết hôn nhé” cũng dần trở nên quen thuộc. Nhiều gia đình chọn mặc hanbok vào mùng 1 tết, mang trang phục truyền thống trở lại đời sống thường nhật.
Khi các thành viên trong gia đình sum họp thì cũng là lúc nghi lễ charye được tiến hành. Đây là nghi lễ tưởng niệm và tạ ơn tổ tiên (cúng bái tổ tiên) nhằm bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng, với mâm cỗ được chuẩn bị chu đáo, các nghi thức vái lạy và cầu chúc một năm bình an. Dù ngày nay không ít gia đình đã giản lược hoặc bỏ qua nghi lễ này, nhưng đây vẫn được coi là một nét văn hóa biểu tượng, như một cách khẳng định sự gắn kết gia đình.
Ẩm thực ngày tết Hàn Quốc còn gắn liền với tteokguk – canh bánh gạo truyền thống. Những lát bánh gạo trắng, mỏng và tròn được nấu cùng nước dùng thơm ngon, không chỉ tạo nên hương vị đặc trưng mà còn hàm chứa nhiều ý nghĩa biểu trưng. Hình tròn gợi liên tưởng đến đồng tiền, tượng trưng cho tài lộc, trong khi sắc trắng thể hiện sự khởi đầu mới và lời chúc trường thọ. Nước dùng thường được nấu từ xương hoặc thịt bò, vì vậy người ăn chay cần phải lưu ý khi thưởng thức. Không khí ngày tết thêm phần rộn ràng với trò chơi dân gian yutnori quen thuộc trong các gia đình. Bốn thanh gỗ được tung lên, kết quả “do, gae, geol, yut, mo” quyết định bước đi của quân cờ, mang lại những khoảnh khắc tranh tài nhẹ nhàng xen lẫn tiếng cười, góp phần gắn kết các thế hệ trong dịp đầu năm.
Tại Hàn Quốc, tết âm lịch không chỉ đơn thuần là một kỳ nghỉ. Đó là nghi thức khởi đầu năm mới, là khoảng thời gian dành cho gia đình và cũng là khoảnh khắc lưu giữ trọn vẹn những giá trị truyền thống. Việc trao nhau lời chúc mừng năm mới, thưởng thức bát canh tteokguk và cùng gia đình chơi yutnori được xem là một trong những trải nghiệm văn hoá ngày tết tiêu biểu tại Hàn Quốc.